Rozwój dziecka na etapie 0-3 lat

DODANE 01.08.2019


W tym  okresie bardzo ważny jest rozwój samodzielności i kreatywności. Dziecko poprzez codzienne, systematyczne działania małymi krokami buduje swoją wartość. Dla rodziców i wychowawców w żłobkach niezmiernie ważne powinno być, aby do 3 roku życia dziecko miało możliwość działania według własnego, naturalnego planu (Huciński i in. 2016). 

Image title


Rola rodzica jest jedynie zapewnienie podstawowych funkcji bezpieczeństwa. Wszystkie działania dziecka w tym wieku powinny się sprowadzać do kształtowania samodzielności. Dziecko przeżywa pierwsze niepowodzenia, z których powinno, o ile to możliwe, bez rodzica pomocy czy opiekuna, samodzielnie wychodzić. Każda próba wyjścia dziecka z porażki kształtuje w nim silne postawy społeczne. Rodzic powinien umieć ocenić, kiedy dziecko oczekuje pomocy, a kiedy chce poradzić sobie samodzielnie. Pomoc ta ma być możliwie najmniejsza, żeby nie zablokowała kreacji dziecka w sytuacji trudnej. Dobrze, jeśli rodzice i opiekunowie wzmacniają i akceptują plan dziecka bez własnej ingerencji, wówczas szanse rozwoju samorealizacji, samooceny, samokreacji i samoakceptacji dziecka wyraźnie wzrastają. Do 3 roku życia nie należy wpajać dziecku żadnych norm, pozostawione w tym względzie samo sobie, będzie korzystało z prawidłowych wzorców przejętych od rodziców. Przykładem takiego działania jest sytuacja, w której dziecko samodzielnie sprząta po sobie zabawki, ponieważ tak czuje i sprawia mu to sysfakcję. Spowodowane jest to tym, że w środowisku domowym wszyscy dbają o porządek.

Innym przykładem czerpania wzorców od rodziców bez nakazów jest udział dziecka w aktywności fizycznej. Działania ruchowe same w sobie sprawiają dziecku przyjemność i dają odczucie postępu; odpowiedni poziom aktywności ruchowej rodziców wpływa na chęć podjęcia działań przez dziecko, przyczyniając się do jego rozwoju społecznego i fizjologicznego (Debesse 1982).

Druga część tego okresu charakteryzuje się wprowadzaniem pierwszych reguł zachowań. Aby proces rozwoju w wartościach psychospołecznych dziecka przebiegał prawidłowo, należy położyć duży nacisk na podnoszenie poczucia własnej wartości dziecka. Dziecko poprzez działania uczy się samoakceptacji, głównie na skutek popełnianych błędów, które samo powinno naprawiać. Z upływem czasu odczuwa widoczne niezadowolenie oraz coraz wiekszą chęć unikania porażek poprzez poprawianie swoich działań.

Jeżeli dziecko nie jest blokowane przez nadopiekuńczych rodziców, którzy wyręczają je we wszystkich czynnościach, uzyskuje możliwość rozwinięcia samoakceptacji, która w dorosłym życiu przełoży się na spełnienie i zadowolenie z wykonywania codziennych obowiązków (Huciński i in. 2016).

W związku z tym rodzice i opiekunowie powinni pamiętać o tolerancji w stosunku do negatywnego zachowania dziecka i do wyrażania w ten sposób jego emocji.

Powodem, dla którego ważne jest akceptowanie przez rodziców trudnych zachowań dziecka, jest rozwój kolejnej cechy społecznej niezbędnej do funkcjonowania w dorosłym życiu. Tą cecha jest zaufanie do siebie i swoich działań. Dzięki niemu dziecko lepiej radzi sobie z lękami, posiada większy poziom ambicji

i wytrwałości. Uzyskana w ten sposób swoboda w działaniu prowadzi do unikania wątpliwości w wyznaczaniu własnej drogi do spełniania marzeń

(Huciński i in. 2016).

W omawianym okresie następuje rozwój takich cech jak: 

-ugodowość,

-sumienność,

-otwartość, 

-ekstrawersja,

-neurotyczność. 

Należy więc w codziennym kontakcie z dzieckiem wynajdywać sytuacje, w których cechy te mogą być wzmacniane. Zadaniem rodzica jest stworzenie dziecku warunków, w których wymienione cechy pozytywne będą kształtowane z właściwym natężeniem. Jeżeli otoczenie nie zapewni dziecku wystarczającej liczby bodźców, z dużym prawdopodobieństwem można przewidywać, że będzie ono doświadczało problemów w kontaktach międzyludzkich w dorosłym życiu. 

Rodzice i opiekunowie powinni wiedzieć, jakie cechy kształtują się w tym okresie oraz kiedy kończy się ich rozwój. Wymienione poniżej stanowią podstawę działań stymulujących rozwój psychospołeczny dzieci w wieku 0-3 lat oraz kończą swój rozwój w tych obszarach w wieku 7-9 lat.

Cechy charakterystyczne to między innymi (Montessori 2005):

-samorealizacja,

-kreatywność,

-samokontrola,

-samoakceptacja,

-tolerancja zachowań innych,

-zaufanie do samego siebie,

-radzenie sobie z lękami,

-samodzielne wychodzenie z porażek,

-aprobata społeczna,

-pozytywne kontakty emocjonalne,

-zadowolenie z aktywności ruchowej

-rozwijanie myślenia,

-początki komunikacji.

Każdy nauczyciel i rodzic wie, że doskonałą formą kształtowanie kompetencji społecznych jest zabawa, poprzez którą można stymulować wiele umiejętności

i zdolności dziecka. Zabawa nie musi być skomplikowana, ważne, aby dawałaodczucie postępu.

Zdolności, jakie można wykształcić poprzez odpowiedni dobór zabaw, to między innymi: pamięć, umiejętność kojarzenia faktów, wnioskowanie, samodzielność, komunikacja, współpraca, twórczość (Huciński i in. 2016).

Zabawa niesie ze sobą wiele korzyści. Nauczyciel, trener przez odpowiedni dobór zabaw wpływa na dziecko, a dzięki uważnej obserwacji może zauważyć, jakie są jego predyspozycje, ponieważ dziecko samo wybiera zabawy, które zna i akceptuje. Zabawa to również przyjemny sposób spędzania czasu nie tylko dla dzieci, ale też dla ich rodziców. Dzieje się tak wtedy, gdy rodzice realizują swoje ukryte pragnienia przy udziale dzieci. Trener korzystający z szerokiego zakresu gieri zabaw osiąga korzyści edukacyjne i wychowawcze. W trakcie zabawy dziecko nie ma bowiem czasu kalkulować, reaguje w najbardziej naturalny dla siebie sposób (Bondarowicz 2007).

Z praktyki wynika, że skutecznymi metodami rozwoju cech psychospołecznych są między innymi:

  • rozwijanie wizualizacji - czytanie bajek i opowiadanie o przedstawionych emocjach poprzez zabawy ,,co by było, gdyby...",

  • rozwój empatii - wspólna zabawa z rówieśnikami, np. zabawy z piłką mające na celu wykonanie jak największej ilości podań, a nie zdobycie punktów,

  • rozwój zdolności odczuwania siebie w przestrzeni- zabawa w chowanie przedmiotów „ciepło - zimno",

  • ćwiczenie logopedyczne – zabawa w „ufoludki". Dziecko siada naprzeciwko partnera i oboje próbują wypowiadać się w języku z innej planety, stosując przy tym głoski i sylaby,

  • rozwój zdolności odczuwania siebie – zabawa ,części ciała”. Dziecko wykonuje odpowiednie ruchy według piosenki, głowa, ramiona, kolana, stopy",

  • rozwój zdolności odczuwania przyjemności – zabawa, "tor przeszkód” kształtująca zwinność i odczucie satysfakcji po dotarciu do mety,

  • zdolność do zdobywania nowych umiejętności - zabawy ruchowe z elementami chwytu piłki, toczenia piłki, stania na jednej nodze itp. (Huciński in. 2016).



Jeśli szukasz zajęć odpowiednich dla swojego dziecka ZAPRASZAMY na zajęcia MOTORYKA SMYKA podczas których odpowiadamy na potrzeby dziecka w danym okresie rozwoju.


Nasza strona wykorzystuje pliki cookies do analityki (google analytics, facebook) na zasadach określonych w polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, prosimy Cię o wyłączenie obsługi cookies w przeglądarce lub opuszczenie strony.
przetwarzanie danych osobowych na ww. zasadach.